www.nirvanacocuk.com

Kabus Bozukluğu

E-posta Yazdır PDF
      Kabus bozukluğu her yaşta ortaya çıkabilen, ancak en yaygın olarak 3-5 yaşları arasında görülen ve genellikle rüya uykusu denilen dönemde ve uykunun ikinci yarısında ortaya çıkan ve herhangi bir dış etken olmadan korkutucu rüyaların görülmesi sonucu uyanmaya yol açan bir bozukluktur.Bu bozukluk toplumda % 5 oranında görülmektedir.Cinsiyetler arasında bir fark yoktur.

  Çocuklukta başlayan bu bozukluğun  oranı gittikçe azalır ve büyük bir kısmı ergenlik döneminde ortadan kalkar. Özellikle okul öncesi dönemde ortaya çıkması çocuğun bu yaşlarda gerçek ile fantezi ve rüyayı birbirinden ayıramamasına ve  fantezilerin, korkuların , hayali şeylerin yanlış anlaşılmasına bağlanmaktadır.Ergenlik döneminde ve erişkinlikte ortaya çıkarsa daha çok  psikolojik faktörlerle ilişkilidir.

 
 

 

    Kabuslarda genellikle saldırılma korkusu, düşme ve ölümle ilgilidir.Genellikle tekrarlayıcı nitelik taşırlar. Canavarlar, ve başka korkutucu figürler çocukluk kabuslarında ön plandadır.Çoğunlukla  saldırıya uğrarlar, vurulurlar, korku ve çaresizlik içindedirler.Çocuk uyandıktan sonra ağlamaklı, panik halindedir. Kalp çarpıntısı, hızlı soluk alıp verme ve terleme vardır. Rüyanın içeriğini çocuk hatırlar ve dil gelişim düzeyine göre hatırlayıp anlatır. Henüz konuşamayan çocukların kabus gördükleri davranışlarından anlaşılabilir. Uyanır uyanmaz  bilinci yerine gelir ve uyanık olur.Nöbet geçtikten sonra çocuk uykuya dalar. Gece uyanmaları ve kabus görme korkusu  nedeni ile uykuya dalamayabilir ve uykusuzluk görülebilir. Çocuk bu nedenle yalnız uyumak istemeyebilir. Bazı çocuklar sürekli aynı korkutucu rüyayı görürken, bazıları farklı korkutucu rüyalar görebilirler.  Kabus bozukluğunda uyurgezerlik, uykuda konuşma, gece ıslatması ve uykuda korku denilen bozukluklar sık görülür.

   Yoğun bir hayal gücü, ailesel yatkınlık yada psikolojik stresler ( güvensizlik, tuvalet eğitimi, anneden ayrılma, büyük yaşam  travmaları genellikle kabus oluşumu ile ilişkilidir). Kabuslar merkezi sinir sistemi hastalıkları, ateşli hastalıklar, zeka geriliği ve depresyonuolan çocuklarda sık görülmektedir. Yaygın anksiyetesi olanlarda da daha sık görüldüğü  belirtilmektedir.Ayrıca  bazı ilaçlarda kabus oluşumuna neden olabilir.

 

    Kabus bozukluğunun ne zaman başladığı, ne sıklıkta olduğu, bu dönemde hastanın yaşamında bir sorun olup olmadığı, kullanılan bir ilaç olup olmadığı, ergen veya daha ileri yaşlarda ise ayrıca alkol veya uyuşturucu kullanımı olup olmadığıda araştırılmalıdır. Çoğunlukla uykuda korku bozukluğu ile karıştırılabilir.Çünkü bu bozuklukta da uykuda korku ile uyanma söz konusudur.

   Bu durum çoğunlukla herhangi bir psikopatoloji olmadan görülür ve zaman içinde kendiliğinden geçer. Çocuğu, korktuğu bazı şeyler ve durumlardan uzak tutmak, korkularını anlattırmak faydalı olabilir. Kabus uzarsa ve sıklığı şiddeti artarsa ayrıntılı bir psikolojik değerlendirme yapılmalıdır. Kabus sıklığına  ve şiddetine  göre bazı ilaçlar kullanılabilir. Yetişkinlerde psikoterapi faydalı olabilir. Birlikte başka bozukluklar varsa  (ilaç kullanımı, depresyon, uyuşturucu) bunların tedavi edilmesi gerekir.