www.nirvanacocuk.com

Turet Bozukluğu(ses ve çoğul hareket tiklerinin bir arada olduğu tik bozukluğu)

E-posta Yazdır PDF

 

 

Tourette Sendromu ( ses ve çoğul hareket tiki bozukluğu)

  

    Tourette Sendromu (TS)  kişinin yaşamında ciddi sorunlara yol açan, organik  nedenli, birden çok hareket ve bir yada birden çok ses   tikinin aynı dönemde görüldüğü bir bozukluktur.Başlangıç hemen her zaman çocukluk veya delikanlılıkta olur.Öyküde sıklıkla ses tiklerinden önce hareket tiklerinin ortaya çıktığı öğrenilir.Belirtiler  çoğunlukla delikanlılıkta artar.

  Ses tikleri genellikle birden çoktur ve patlayıcı, yineleyici sesler, boğaz temizleme, hayvan sesleri şeklindedir. Açık saçık sözcük veya deyimlerde küfürler ( koprolali) kullanılabilir. Ayrıca hırlama, tıslama, boğazda inleme şeklinde sesler, ani bağırmalar,   burunda sesli nefes almalar,  ekolali ( başkasının sözcüklerini tekrarlama), inlemeler şeklinde sesler  de çıkarılır.

   Hareket tikleri, göz kırpma, ağız ve yüz hareketleri, burun  hareketleri, omuz silkme, el kol hareketleri,  kafa hareketleri, kafasını oraya buraya vurma, şeklinde basit tikler olabileceği gibi, gülümseme şeklinde bakma, orasını burasını düzeltiyor gibi yapma, bir yere dokunma, koklama, gözlerini bir yere bakıyor gibi döndürme, çömelme, ileri geri adımlama, zıplama , vucudunu sağa sola bükme, gerinme, müstehcen  jest ve mimikler (kopropraksi) şeklinde karmaşık hareket tikleri görülebilir

    Bir veya birkaç ses tiki  görülebileceği gibi çok sayıda ve çok sık  ve çok şiddetli  çevreyi de rahatsız eden tikler görülebilir.Aynı şekilde birkaç basit hareket tiki görülebileceği gibi, çok sayıda basit veya karışık, şiddetli ve  çok sık yapılan tiklerde görülebilir.   Çok sayıda, şiddetli, sık , ses ve hareket  tikleri kişinin  okul, aile, iş ve sosyal ilişkilerini tamamen bozabilir. Öğrenciyse okula gitmesini, çalışıyorsa işe gitmesini, sosyal ortamlara girmesini tamamen engelleyebilir.Tiklerin  çok sayıda,  sık ve şiddetli olması diğer aile üyelerini de rahatsız edebilir.Kişinin  sosyal izolasyonuna ve özgüvenini yitirmesine neden olabilir. Bu nedenle kişi ciddi anksiyete yaşayabilir ve depresyona girebilir.Bütün bunlar kişinin tiklerinin şiddetini ve sıklığını arttırır ve kişinin yaşam kalitesi dahada düşer.

   TS okul çağı çocuklarında % 0,5 oranında görülmektedir. Genellikle 3- 8 yaşları arasında başlamaktadır.Haftalar veya aylar süren remisyon dönemleri olabilir.Ancak genellikle yaşam boyu sürmektedir. Tikler tamamen  geçmeyebilsede, tedavi ile çok iyi sonuçlar alınabilmektedir.

  TS’ nun nedeni  henüz tam olarak bilinmemektedir.Fakat bozukluğun hastaların çoğunda kalıtımsal özellik gösterdiğini gösteren çok sayıda çalışma bulunmaktadır. Kalıtımsal bozukluğun klinik görünüme etkisi bireyden bireye farklılık göstermektedir.

  TS’ luların  beyinlerindeki  dopamin isimli   nörotransmitterde değişiklikler olduğu sanılmaktadır. Dopamin etkisini azaltan ilaçlar tikleri azaltmaktadır.Bu nedenle  tedavide kullanılan ilaçlar dopamin etkisini azaltan ilaçlardır.Ayrıca anksiyeteyi azaltan ilaçlar ve depresyon söz konusuysa depresyon ilaçlarıda kullanılabilir.

  Tedavide, öncelikle ailenin ve çocuğun tiklerin yapısı, nedeni, gidişatı, alevlenmelerin olabileceği,  bazı dönemler geçebileceği  konusunda aydınlatılmaları gerekir.

  Tiklerin sayısı az ve sıklığı ve şiddeti hafifse  ilaçsız olarak izlenebilir.

  Tiklerin sayısı, sıklığı ve şiddeti kişinin  aile, okul, sosyal ilişkilerini bozuyorsa ve çocuğun kendine olan güvenini azaltıyorsa  ilaç tedavisi başlanmalıdır.

  Çocuğa, yaşadığı sorunlar konusunda destek olmak ve yol göstermek gerekir.

Ayrıca tikleri arttırabilecek stres etkenleri , iç çatışmalar , tikler nedeni ile yaşadığı sorunlar  konusunda psikoterapi yapılabilir.